🤝 Birlikte daha güçlüyüz.
⚖️ Adalet, uygulanırsa adalettir.
🚨 İhlaller bireysel değil, sistemseldir.
Bu başlık; pasaportun iptali, yenileme başvurusunun reddi, yurt dışı çıkışın fiilen engellenmesi ve aile bireylerini de etkileyen seyahat kısıtlamaları gibi durumları kapsar. KHK sürecinde bu alandaki ihlaller, çoğu zaman yargı kararı olmaksızın ve belirsiz süreli olarak uygulanmıştır.
A) 1. Adım — Hangi tür kısıtlama var?
Öncelikle yaşadığınız durumun hangisi olduğunu netleştirin:
Aynı kişide birden fazla kısıtlama birlikte bulunabilir. Her biri ayrı hukuki değerlendirme gerektirir.
B) 2. Adım — İşlemi yapan idareyi doğru tespit edin
Pasaport işlemleri çoğunlukla tek elden yürütülmez. Bu nedenle şu soruya cevap verin:
Pasaport işlemini fiilen hangi idare engelliyor?
Olası muhataplar:
Önemli:
Pasaport iptali bazen yazılı bir ret olmadan, sadece sistem üzerinden yapılır. Bu durum “işlem yok” anlamına gelmez; fiilî idari işlem vardır.
C) 3. Adım — Belge ve kayıt dosyasını oluşturun
Aşağıdaki belgeleri mümkün olduğunca toplayın:
Amaç: Yargı kararı olmaksızın uygulanan kısıtlamayı somutlaştırmak.
D) 4. Adım — İdareye yazılı başvuru yapın (çok kritik)
Pasaport dosyalarında ilk güçlü adım şudur:
Yazılı başvuru yapılmadan açılan davalar, “başvuru yolları tüketilmedi” gerekçesiyle zayıflar.
E) 5. Adım — Doğru yargı yolunu seçin
Pasaport ve seyahat kısıtlamalarında temel yol idari yargıdır.
1) İdari Yargı
Ana hukuki iddialar:
2) Ceza Süreciyle İlişki (varsa)
F) 6.Adım — Aile hayatı boyutunu dosyaya ekleyin
Pasaport kısıtlamaları çoğu zaman:
doğrudan etkiler.
Bu nedenle dosyada:
ayrıca vurgulanmalıdır. Bu, dosyanın hak ihlali ağırlığını artırır.
G) 7. Adım — Üst başvuru yolları
İdari yargı süreci tamamlandıkça:
Pasaport kısıtlamaları, AİHM içtihadında seyahat özgürlüğünün ağır ihlali olarak değerlendirilir.
Kısa özet
Pasaport ve seyahat kısıtlamaları, geçici bir güvenlik tedbiri değil; yargı kararı olmaksızın uygulanan, süresiz ve cezalandırıcı müdahalelerdir. Bu nedenle süreç, idari başvurudan başlayarak hak ihlali merkezlibir stratejiyle yürütülmelidir.
I) Ceza davası süreci sonrası pasaport kısıtlamaları
(Dava Uzun Süredir Devam Ediyorsa veya Hüküm İnfaz Edilmişse)
Pasaport kısıtlamaları çoğu zaman ceza soruşturması veya kovuşturmasıyla otomatik biçimde ilişkilendirilmiş olsa da, bu kısıtlamaların süresiz ve kendiliğinden devam etmesi hukuken mümkün değildir. Uygulamada, dava sürecinin belli bir aşamadan sonra veya cezanın infazının tamamlanmasıyla birlikte pasaport engelinin kaldırılması gerekir. Ancak bu durum çoğu zaman idare tarafından resen uygulanmaz ve ayrıca talep edilmesi gerekir.
1) Ceza davası devam ediyor ancak uzun süredir sonuçlanmadıysa
Hakkında ceza davası devam eden kişiler bakımından pasaport kısıtlaması, istisnai ve geçici bir tedbir niteliğindedir. Özellikle;
pasaport verilmemesi veya pasaportun iptalinin devamı otomatik ve hukuka uygun bir sonuç değildir.
Bu durumda izlenmesi gereken yol:
Önemli: Dosyanın Yargıtay’da olması, tek başına pasaport yasağını haklı kılmaz.
2) Hükümlü cezasını tamamladıysa (infaz bitti ise)
Hakkında verilen cezanın tamamen infaz edilmesiyle birlikte, kişi artık “hükümlü” statüsünde değildir. Bu aşamadan sonra:
cezanın infazı dışında ek bir yaptırım anlamına gelir ve bu durum hukuka aykırıdır.
Bu durumda izlenecek adımlar:
Cezası infaz edilmiş bir kişiye pasaport verilmemesi, ikinci bir ceza niteliği taşır.
3) Bu durumlarda temel hukuki argümanlar
Bu başlıklarda açılacak başvurularda öne çıkan temel argümanlar şunlardır:
Bu argümanlar, hem idari yargı, hem Anayasa Mahkemesi, hem de AİHM aşamasında merkezi öneme sahiptir.
Kısa özet
Ceza davasının uzun sürmesi veya cezanın infaz edilmiş olması, pasaport kısıtlamasının otomatik olarak devamını haklı kılmaz. Yargı kararıyla açıkça konulmamış ve süresi belirlenmemiş pasaport engelleri, hukuken geçersiz ve itiraz edilebilir niteliktedir.
